Ding 4: taggen

23dvza_ding4_taggen1-580x394
Taggen is het toekennen van trefwoorden of labels aan artikelen, foto’s, films, muziek, bookmarks op het web. Trefwoorden maken die inhoud beter vindbaar. Zeker als meerdere mensen, dus ook niet-professionals, trefwoorden of tags kunnen toekennen. omdat ‘gewone gebruikers’ kijken er anders tegenaan dan professionals en gebruiken vaak ook andere termen om te zoeken. Zij bedenken zelf wat zij goede termen vinden. Op deze manier worden dingen op verschillende manieren vindbaar. Als meerdere mensen trefwoorden of tags kunnen toekennen aan een object en deze trefwoorden bovendien onderling ook zichtbaar zijn, wordt tagging ‘social tagging‘ genoemd

Tagcloud

De meeste Web 2.0-sites doen wel iets met tagging. Vaak zie je een tagcloud (trefwoordenwolk) die toont welke onderwerpen het meest populair zijn. Ook op je eigen weblog bij Blogger of WordPress kun je tags toevoegen aan je berichten. Onder je bericht kun je via het dashbord ‘labels’ (= trefwoorden) toekennen. De zoekmachine van Google zoekt ook op tags: artikelen en andere inhoud waaraan tags zijn toegekend worden door Google beter gevonden.

Taggen als spel

Steeds meer culturele organisaties zetten tagging in om hun collecties beter te ontsluiten. Het blijkt dat mensen vaak wel mee willen helpen met het toekennen van trefwoorden, vooral als je er een spelletje van maakt. En dat gebeurt dus ook.

Brooklyn Museum in New York heeft er iets leuks van gemaakt: het spel Tag you’re it!. Iedereen mag meedoen om de museumcatalogus te voorzien van tags. Als je een aantal trefwoorden hebt toegevoegd, word je beloond met leuke filmpjes en doe je mee in een competitie. Je ziet telkens een ‘tag-o-meter’ die aangeeft hoeveel trefwoorden je nog moet toevoegen om de volgende deelnemer in te halen. De toegekende tags zijn ook in de catalogus van het Brooklyn Museum terug te vinden.

Bij Brooklyn gaat alles natuurlijk in het Engels. In Nederland is door het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid een tagging-spel te vinden onder de naam: Waisda? Het is bedoeld om het videoarchief van het televisieprogramma Man bijt Hond beter te ontsluiten. Spelers worden uitgenodigd om trefwoorden toe te voegen aan bewegend beeld.

Op Ikweetwatditis.nl kun je tags toekennen aan onbekende objecten uit verschillende collecties. De site is een initiatief van het Universiteitsmuseum Utrecht, Museon, Naturalis, het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, het Telematica Instituut en de Hogeschool Utrecht.

Publieksparticipatie

Mensen taggen omdat ze het aardig vinden om te doen, graag een bijdrage willen leveren aan iets gemeenschappelijks en omdat ze zelf dingen willen kunnen terugvinden. Het gebeurt wel dat vreemde tags worden gebruikt, waardoor iemand eigenlijk een privéverzameling aanlegt, om later zelf zaken beter terug te kunnen vinden. Sommigen beschouwen dat als vervuiling van de beschrijvingen, anderen vinden dat gebruikers moeten kunnen doen wat handig voor hen is, zolang het maar niet in een officiële catalogus terechtkomt. Een ‘echt’ archiefvoorbeeld: het NARA (Nationaal Archief in de VS) laat mensen archiefstukken taggen. Een aantal relevante links vind je via het blog van de Digitale Archivaris.

Aan het taggingspel Waisda? van Beeld en Geluid doen duizenden mensen mee, die samen inmiddels honderdduizenden tags hebben toegevoegd. Beeld en Geluid probeert het gemeenschapsgevoel van de spelers te versterken door ze virtueel met elkaar in contact te brengen zodat ze samen kunnen spelen. De makers van het spel houden ook een weblog bij waarop ze verslag doen van onderzoeken en enquêtes.

Hoe kunnen tags helpen bij zoeken en vinden

Deze presentatie (in het Engels) laat zien hoe tags kunnen helpen bij het vinden van materiaal:

Ontdekoefening

1. Bekijk eens wat trefwoorden bij foto’s op Flickr. Daar staan een heleboel oudere foto’s van archieven, musea en bibliotheken waar je tags aan kunt toevoegen. Dat kun je overigens met allerlei foto’s op Flickr doen, maar om het overzichtelijk te houden kiezen we voor bepaalde selecties.

Kijken kan (vaak) zonder ingelogd te zijn. Om iets te kunnen doen op Flickr moet je wel inloggen. Dat kan via het cursus-account:

  • ga naar www.flickr.com
  • helemaal rechtsboven staat: sign in; klik daarop
  • dan kom je bij een scherm waar ‘sign in to Yahoo!’ op staat – Flickr is namelijk van Yahoo. Hier moet je inloggen.
  • gebruik Yahoo ID drieentwintigarchiefdingen@ymail.com en als password (wachtwoord) archief20       NB: zet bij ‘keep me signed in’ GEEN vinkje!

2. Kies een van de volgende foto selecties:

3. Klik bij het overzicht met kleine plaatjes op een foto om een grotere versie te zien, en gebruik het vakje rechtsboven om naar de volgende foto te gaan.

4.Aan de rechterkant staan de tags. Daar kun je zien wat anderen al hebben toegevoegd. Je ziet dat het niet altijd systematisch is, en soms wat onverwacht. Je zult misschien ook spelfouten aantreffen, of twee keer bijna hetzelfde woord. Sommigen vinden dat storend, anderen menen dat het alleen maar goed is omdat mensen ook op die manier zoeken.

5. Kijk of je zelf iets in de foto kunt benoemen om zelf een tag toe te voegen. Er staat een link Add a tag. Klik daarop, voeg een trefwoord toe en druk op Enter. Dat trefwoord kan gewoon in het Nederlands. Als het foto’s betreft van Nederlandse instellingen, of als het foto’s zijn die over Nederland gaan, is dat heel logisch.

NB: als je Add a tag niet ziet staan, kijk dan eens bij een andere foto. Soms is de optie ‘trefwoorden toevoegen’ door de eigenaar uitgezet.

Later gaan we Flickr nog uitgebreider bekijken. Maar nu gaan we even spelen.

Speel- en leeroefeningen

6. Je kunt kiezen:

    • Waisda?: je speelt daar tegen elkaar, en het is leuker als er meer mensen meedoen. Doe het dus liefst tegelijk met een paar collega’s.
    • NB: je hebt er wel geluid bij nodig en je moet een account aanmaken
    • Ikweetwatditis.nl: om objecten te benoemen. Je kunt hier zonder in te loggen aan mee doe. 
    • Brooklyn Museum tagging spel: competitie en een tag ‘o meter, maar wel in het Engels.

Een eigen account aanmaken voor de sites is de eenvoudigste manier om te oefenen! Maar je kunt ook het cursusaccoutn gebruiken:
Gebruikersnaam: 23, wachtwoord: archief20 en e-mailadres is 23archiefdingen@gmail.com.

7. Speel de spelletjes en kijk rond op de sites door te zoeken met tags of erop te klikken.

8. Als je op je eigen weblog nog geen tags (labels) bij je berichten hebt toegevoegd, doe het dan nu. En misschien is het ook leuk het gadget ‘labels’ aan je blog toe te voegen, dat kan in verschillende vormen.

9. Doe verslag op je weblog, vertel welke sites je hebt bezocht, welke tags je hebt toegevoegd, wat je hebt gevonden via tags van anderen. Denk je dat tagging voor archiefinstellingen nuttig kan zijn? Voor welke collecties of onderdelen in het bijzonder?

Om te lezen

Bronnen

  • Afbeelding boven: ASOM – FileAgenda

 


<< Ding 3: RSS en webcare
>> Ding 5: foto’s delen op het web

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *