Ding 19: chatten

chat_serviceChatten is al jaren een onderwerp van discussie binnen gezinnen, op scholen en in de bibliotheekwereld, maar nog nauwelijks in het archiefwezen. Door velen wordt het verfoeid en afgedaan als onzinnig geklets, sommigen beschouwen het als een effectief middel voor het onderhouden van bedrijfscommunicatie en dienstverlening. Feit is dat miljoenen mensen, wereldwijd en op elk moment van de dag, gebruikmaken van een van de vele programma’s om te chatten, of beter gezegd te instant messagen (IM). Want IM is méér dan gezellig babbelen.

geschiedenis

Eind jaren negentig van de vorige eeuw lanceerde het Israëlische bedrijfje ICQ (I Seek You) een gratis programmaatje waarmee je kon zien of je vrienden net als jij online waren en waarmee je direct, typend, ook met hen in gesprek kon gaan. Al snel ontwikkelden andere bedrijven vergelijkbare programma’s. Microsoft kwam met MSN (nu Windows Live Messenger), Yahoo! Met Yahoo! Messenger en Google met Google Chat (in Gmail opgenomen) en Google Talk. Tegenwoordig maakt chat ook steeds vaker deel uit van andere websites. Vooral in sociale netwerken als Hyves en Facebook wordt inmiddels volop gechat, maar ook bijvoorbeeld in een webservice als GoogleDrive, dat onlangs  Google Docs verving. Chat is overal!

im software

skypeTyperend aan IM software zijn:

  • Toevoegen en beheren van je contacten (ook wel ‘vrienden’ of ‘buddies’ genoemd) in een contactlijstje. Je contacten zijn meestal te herkennen aan hun avatar (bijvoorbeeld een pasfoto of een geinig plaatje)
  • Direct versturen van korte tekstberichtjes naar een van je contacten of in een groepsgesprek
  • Naar elkaar kunnen verzenden van links en bestanden, zoals afbeeldingen of tekstdocumenten
  • Het – soms uitbundige – gebruik van smilies, ook wel emoticons genoemd :-)

Steeds vaker worden IM-programma’s of webdiensten gecombineerd met geluid (spraak, zoals bij Google Talk) en beeld (als je een webcam hebt). Maar voor de combinatie van chatten met beeld en geluid is ook speciale software beschikbaar. Voor bellen via de computer is bijvoorbeeld Skype een erg bekend programma. Met deze gratis software kun je ook chatten. Ook Yammer (microblogging webdienst, vooral in gebruik binnen instellingen en bedrijven) heeft sinds augustus 2012 een chat tool, Online Now.

Sommige clients bieden alles-in-één service aan. Geen software-installatie, volledig webgebaseerd en verbeterd door de inbreng van gebruikers. Je kunt dan vanaf de website zowel via de bovengenoemde IM-software met je contacten communiceren, als via je eigen website met sitebezoekers. Dat gebeurt via widget. Een voorbeeld daarvan is Pidgin. Pidgin is onder andere in het Nederlands beschikbaar, maar je moet het wel downloaden op iedere computer waarop je het programma wilt gebruiken. De Zeeuwse Bibliotheek gebruikt het chatprogramma Zoho Chat, dat ook verschillende mogelijkheden heeft, e-mail, desktop delen en chatten via je mobiel.

Een ander voorbeeld van een goed chatprogramma is LibrayH3lp, dat aanvankelijk is ontwikkeld voor bibliotheken, maar dat uitstekend te gebruiken is door vergelijkbare non-profit instellingen, zoals archiefdiensten.

Gesloten en open

Via chatten kun je met korte berichten informatie uitwisselen tussen twee of meerdere personen. Dat kan openbaar zijn of alleen met mensen die je hebt opgenomen in je lijst met contacten. In het laatste geval kan iemand die je geen toestemming hebt gegeven niet ongevraagd mee chatten. Dit wordt dan een gesloten chatroom genoemd. Een open chatroom is een website waar je met iedereen die aanwezig is kunt gaan praten, ook als je ze (nog) niet kent.

archieven en chatten

bhicchatEnkele archieven die chatdiensten aanbieden zijn: Brabants Historisch Informatie Centrum, Regionaal archief Tilburg en het Nationaal Archief. Zij maken gebruik van LibraryH3lp. Het Nationaal Archief chat op weekdagen overdag en het BHIC en RA Tilburg ’s maandagavonds.

Voor veel mensen biedt chatten een prettige mix van direct en toch anoniem. Om redenen van toegankelijkheid kan ook voor doven en slechthorenden chatten een uitkomst betekenen.

Achtergrondinformatie

Als je voor je begint wat meer wilt weten over veiligheid, kijk dan eens naar dit artikel.
Bij chatten worden veel afkortingen gebruikt. Een rijtje van de meest gangbare afkortingen staat op Wikipedia, en er is ook een online sms-msn woordenboek. Op YouTube is een Klokhuis-filmpje te zien over taal, onder meer sms-taal. Jwz dat je iig ff btje moet oefenen! H2g! LOL :-)

Ontdekoefening

1. Er zijn heel wat bibliotheken in het buitenland waar je een vraag kunt stellen via IM. De lijst in de Library Success wiki is een mooi startpunt. In Nederland kan je via chat onder meer vragen stellen aan bijvoorbeeld de Zeeuwse Bibliotheek. Je kunt nog met relatief weinig archieven chatten, momenteel alleen met het BHIC, Regionaal archief Tilburg en het Nationaal Archief. Probeer eens een dienst uit en vertel op je blog hoe je dat is bevallen.

speel- en leeroefeningen

2. Als je wilt, maak dan een account bij bijvoorbeeld Windows Live (MSN) of Gmail (waarschijnlijk heb je dat zelfs al). Maak contact met collega’s, experimenteer met de mogelijkheden die het programma heeft en ontdek samen wat de mogelijkheden zijn voor je archief. Wat valt je op aan deze manier van communiceren, als je bijvoorbeeld chat vergelijkt met e-mail? Of met bellen? Of met twitteren?

3. Als je Gmail gebruikt, dan heb je vast al gezien dat je met je contactpersonen kunt chatten. Wil je via je eigen weblog een chatvenstertje hebben, plaats dan een nieuw pagina-element in je Blogger-blog en lees op de Google Talk chatback-pagina hoe je de code voor zo’n venstertje (de badge genoemd) te pakken krijgt. Lukt het niet? Vraag via chat iemand om hulp! :-)

4. Schrijf een stukje op je weblog over je ervaringen met de oefeningen 2 en 3, ook als je IM al langer gebruikt.

Extra

Hulp bij het installeren van een chatwidget op je blogger-blog:

  1. Ga naar het dashboard van je blogger-blog en kies het tabblad ‘indeling’. Klik daar op ‘een gadget toevoegen’.
  2. Kies in het schermpje voor gadgets toevoegen in het menu links ‘meer Google gadgets’ en zoek naar ‘Gtalk’. Er verschijnen enkele hits, let op dat je de goede kiest (niet de button bijvoorbeeld, en ook niet chatmogelijkheden met bepaalde sites!). Zet Gtalk op je blog.
  3. Misschien moet je je eerst nog een keer aanmelden bij Google Talk (klikken op ‘aanmelden’, eventueel je wachtwoord intypen).
  4. Ga naar je blog. Je ziet nu een schermpje staan waarin je kunt aangeven of je beschikbaar bent voor chatten en contactpersonen kunt zoeken of toevoegen. Je ziet daar of degenen die in je lijst van contacten staan beschikbaar zijn of offline.
  5. Je kunt via dat schermpje mensen uitnodigen om te chatten. Als je een ander uitnodigt ga je in principe met z’n tweeën chatten. Met ‘groepschat’ kun je met meerdere personen tegelijk praten.
  6. Houd er rekening mee dat het soms even duurt voor je gesprekspartners in het lijstje komen te staan. Let ook op het regeltje dat verschijnt als anderen bezig zijn met typen. Dat helpt om niet allemaal door elkaar heen te chatten, zodat je de chat goed kunt blijven volgen.

<< Ding 18: kaarten met plaatjes
>> Ding 20: genealogie 2.0