Ding 17: Twitter

twitterbirdDe microblogdienst Twitter is razend populair. Volgens Twitter zelf worden er momenteel gemiddeld 340 miljoen Twitterberichten per dag verstuurd en komen er bijna 1 miljoen nieuwe accounts per dag bij.

Allerlei mensen en organisaties maken gebruik van Twitter. Enkele voorbeelden: de politie Zeeland, de Middelburgse burgemeester, het  Zeeuws Archief, het Gemeentearchief Vlissingen, BN-er Wim de BieZeeuws Archiefeducatie, boekhandel Selexyz, de Zeeuwse Bibliotheek, de genealogische database Zeeuwen Gezocht, topsporter Epke ZonderlandOmroep Zeeland, het Zeeuws Museum, het IISG, enz. Zelfs enkele historische figuren hebben zich bij Twitter aangemeld. Je kunt bijvoorbeeld Charles Darwin op zijn reis met de Beagle volgen of onze eigen Aletta Jacobs, die je mee terugneemt naar de 19de eeuw!

Archieven en archivarissen op twitter

Steeds meer archiefdiensten en archiefmedewerkers vinden microbloggen een ideale manier om nieuwtjes en berichten te delen. Er kan gemakkelijk contact met de doelgroep gemaakt en onderhouden worden en het is tevens goed voor de naamsbekendheid. Het is ook goed om te zien wat andere archiefinstellingen en archiefmedewerkers twitteren. Veel van hen volgen @archief20. Door deze Twitteraccount te volgen blijf je op de hoogte van wat er zich in de Nederlandse en Vlaamse archiefwereld afspeelt. Om  archieven op twitter meer onder de aandacht te brengen zijn er door archiefmedewerkers in Nederland en Denemarken twee initiatieven ontplooid: Follow An Archive en Ask Archivists. Regelmatig worden acties georganiseerd om bredere bekendheid voor archieven en collecties te genereren en via de hashtag (trefwoord met een hekje ervoor)  #askarchivists is het mogelijk om wereldwijd vragen te stellen aan archiefmedewerkers.

Volgen en gevolgd worden

Via Twitter kun je, met iedereen of specifiek door jou geselecteerde contacten, in korte berichten jouw persoonlijke ‘informatiestroom’ delen. De maximale lengte van een bericht op Twitter is 140 tekens. Deze korte berichten worden in Web 2.0-jargon tweets genoemd. Twitteraars (ook wel Tweeps genoemd) kunnen een abonnement nemen op de berichtenstroom van mensen, bedrijven en instellingen die ze interessant vinden. Dat wordt followen genoemd op Twitter. Iedere actieve Twittergebruiker heeft een lijst met followers (mensen die hem of haar volgen) en een lijst dat following heet (dat zijn de mensen die de Twittergebruiker zelf volgt).

Mobiel

De kracht van de microblogdienst is dat je overal kunt twitteren. Er zijn verschillende Twitterprogramma’s voor mobiele telefoons met internetverbinding en als je nog een ‘ouderwetse’ gsm hebt kun je via sms berichtjes naar je Twitteraccount sturen. Zo’n mobiel verstuurd Twitterbericht kan grote impact hebben. Zo werd de ramp met de Turkse Boeing bij Schiphol voor het eerst gemeld door een ooggetuige die direct met zijn gsm een bericht naar Twitter stuurde. Het actualiteitenprogramma Een Vandaag ging meteen via Twitter op zoek naar meer ooggetuigen van de vliegtuigramp. In april 2008 zorgde een mobiele tweet ervoor dat een in Egypte gearresteerde Amerikaanse student weer vrij kwam. Ook bij de opstanden in de Arabische wereld speelt Twitter – samen met Google, Facebook en YouTube – een rol.

Gekwetter

Als je voor het eerst op Twitter gaat kijken, maakt de site misschien een wat onoverzichtelijke, of misschien zelfs wel een heel erg chaotische, indruk. Alle mensen praten door elkaar. Twitter heet niet voor niets twitter (to twitter betekent kwetteren). Als je echter gericht mensen of organisaties gaat volgen, wordt het al een stuk overzichtelijker. Je krijgt dan alleen berichten van Twitteraars die volgens jou iets interessants te melden hebben. Via hen kom je weer anderen tegen die je misschien ook wilt volgen.

Als het tegenvalt kun je iemand weer unfollowen, dan zie je zijn of haar berichten niet meer. Het is heel normaal om mensen een tijdje te volgen, en dan als je aandacht verschoven is er een stel in te wisselen. ‘Volgen’ is geen vriendschap die duurt (al kun je via Twitter best vrienden opdoen).

Kort maar krachtig

Een bericht van 140 tekens lijkt erg kort, maar juist het microformaat van Twitter maakt de site aantrekkelijk. Een kort bericht is immers zo geschreven en gelezen. Voor meer informatie kun je een afbeelding of URL (webadres) aan je bericht toevoegen (lange URL’s worden doorgaans automatisch verkort en er bestaan ook verkortingssites zoals Bit.ly, TinyURL en is.gd om de webadressen zo kort mogelijk te houden).

Twitter vervangt voor sommige gebruikers ook een deel van hun rss-feeds omdat mensen die ze volgen relevante links doorgeven. Het menselijke filter van Twitter vinden zij beter werken dan het technische filter van rss.

Twitter en rss gaan overigens prima samen. Je kunt Twitteraars en thema’s ook via Google Reader of een andere rss-lezer volgen. Er zijn ook sites die een en ander voor je verzamelen. Zo kun je op ‘volg de Tweede Kamer‘ de tweets (en blogberichten en ander nieuws) van politici volgen, op één pagina bijeengebracht.

Graadmeter

Twitter functioneert als een graadmeter van wat nu hot is. Als je wilt weten wat er nú gezegd wordt over een bepaald onderwerp kun je de zoekmachine van Twitter raadplegen. Twitter vormt een substantieel deel van wat het real time web wordt genoemd. Google en Microsoft vinden het actuele web zo belangrijk dat ze tweets zo snel mogelijk in de zoekresultaten laten zien.

Vaak geven Tweeps onderwerpen een hashtag (trefwoord met een hekje ervoor) mee. Dat vereenvoudigt het volgen van onderwerpen en het zoeken. Het trefwoord wordt voorafgegaan door het hash-teken. Dat ziet er zo uit: #Tahrir (voor nieuws over de demonstraties in Egypte) of #nsfail (voor berichten over vertragingen en andere problemen bij de Nederlandse Spoorwegen). Hashtags worden niet alleen voor actuele thema’s gebruikt, maar ook steeds vaker tijdens congressen, journaals, praatprogramma’s en verkiezingsdebatten.

Als je een volledig beeld wilt krijgen van wat er op Twitter over een bepaald thema wordt gezegd, moet je het zoekwoord met en zonder hash invoeren. Niet alle Twitteraars gebruiken namelijk altijd hashtags, maar het is wel een handig hulpmiddel om informatie op Twitter te organiseren.

Hashtags zeggen ook iets over de populariteit van onderwerpen. Twitter laat op de openingspagina van de site zien welke hashtags op dat moment het populairst zijn.

Lijstjes

Een ander handig Twitter-hulpmiddel is de listfunctie. Twitterlijstjes kunnen gebruikt worden om bijvoorbeeld alle Twitteraars die over archieven of over voetbal twitteren te bundelen. Je kunt ook lijstjes maken van je Twitterende collega’s. Iedereen die een Twitter-account heeft kan zijn of haar eigen lijstjes aanmaken. En een lijst (ook die van een ander) kun je weer volgen. Voorbeelden van lijsten:

  • Lijsten van Nederlandse en Vlaamse archiefdiensten op Twitter, samengesteld door Archief 2.0
  • Lijsten van o.a. archiefdiensten op twitter, samengesteld door Christan van der Ven (BHIC)
  • Lijst van twitterende leden van de community Archief 2.0, samengesteld door Yvette Hoitink
  • Lijst van genealogen, samengesteld door Genealogie Online
  • Lijsten van archiefdiensten in de wereld, samengesteld door Follow An Archive
  • Lijst van Zeeuwse tweets, samengesteld door Edwin Mijnsbergen

Privacy

Als je een account aanmaakt op Twitter kun je kiezen voor een openbaar of een besloten account. Bij een besloten account bepaal je zelf wie jouw tweets kan lezen. Een besloten account is echter geen garantie dat je uitspraken geheim blijven. Een volger met een openbaar account kan jouw tweets herhalen (retweeten wordt dit genoemd) en dan kan iedereen ze lezen.

Verder worden alle openbare tweets opgeslagen door de zoekmachine van Twitter zelf, Google en Bing van Microsoft. Bedenk dus wat je zegt als je twittert en realiseer je dat alles wat je zegt door iedereen gelezen kan worden. Als je je hiervan bewust bent en verantwoorde informatie uitwisselt, is dit uiteraard geen enkel probleem.

Twitteraccount(s) beheren

Twitter clients zijn programma’s of websites om zelf tweets te plaatsen en tweets van anderen te structureren en te lezen, soms via een programma dat je op je computer installeert, soms online.Vooral als je meerdere twitteraccounts hebt is dat handig. Met sommige clients kun je ook andere social media beheren, zoals Facebook en LinkedIn. Voorbeelden van Twitter clients zijn: HootSuite en TweetDeck. Deze (en nog veel meer Twitterapps!) zijn opgenomen in een lijst van 80 handige Twitterapps.

Webcare en Twitter

Als je met je archiefdienst op Twitter bent hoort Twitter ook een onderdeel van je webcare te zijn. Het is goed om te weten wat er over jouw dienst op Twitter wordt gezegd of dat er wellicht indirect een vraag wordt gesteld die niet direct via ‘Mentions’ binnenkomt. Je kunt in Twitter, maar vooral heel handig in een Twitter client, lijsten met trefwoorden en zoekopties maken zodat je een groot vangnet hebt voor tweets waarin jouw archiefdienst wordt genoemd. Om het Zeeuws Archief als voorbeeld te nemen: er zijn lijsten gemaakt op ‘Zeeuws Archief’, ‘ZeeuwsArchief’,  ‘#ZeeuwsArchief’, ‘archief’ en ‘archieven’. Verder kun je in je Instellingen aangeven dat je van verschillende vormen van vermelding bericht wilt hebben in je e-mailbox. Je kunt ook gebruik maken van handige Twittertools om onder meer te kijken naar statistische gegevens. Bepaal binnen je organisatie hoe je de webcare van Twitter regelt en organiseert.

Twitteren

Bij het schrijven en lezen van tweets kom je enkele afkortingen en symbolen tegen die de volgende betekenis hebben:

  • DM – Direct Message, een bericht direct gericht aan één persoon. Dit bericht is dus niet leesbaar voor iedereen, ook niet voor je followers! Je kunt een DM maken door je tweet te beginnen met d spatie gebruikersnaam, dus d poulus zonder @ ervoor. Dan kan alleen díe gebruiker het bericht zien.
  • @gebruikersnaam + bericht : Reply, een bericht bedoeld voor één persoon, maar leesbaar voor iedereen.
  • RT : Re-Tweet, een eerder geplaatste tweet die is doorgestuurd. Hier treedt het sneeuwbaleffect in werking, omdat hiermee een bericht buiten een kringetje van volgers kan raken.
  • # : een hashtag wordt door twitteraars gebruikt om berichten rondom een bepaald onderwerp of evenement dezelfde tag mee te geven. #23ad word bijvoorbeeld gebruikt voor tweets over 23 Archiefdingen.

Ontdekoefening

1. Bekijk dit filmpje ‘Twitter Uitleg in 3 min 30’ en ontdek hoe je een Twitteraccount aanmaakt.

speel- en leeroefening

2. Maak een account aan bij Twitter (klik op Sign up now) of log in op de cursusaccount als ‘oefenen’ (wachtwoord drie&20)

3. Maak contact met enkele Twitteraars die veel over archiefzaken melden. Zij zijn op Twitter te vinden onder de gebruikersnamen: @vanderven (Christian van der Ven), @poulus (Poulus Bliek), @watvanwaardenis (Anneke) en @duul58 (Luud de Brouwer)

4. Als je een eigen account hebt, kun je de coaches volgen (ga naar de twitterpagina van de coaches en klik op volg/follow bij hun naam) en eventueel een bericht sturen. Als je tegen een andere Tweep praat, begin dan je bericht met @naamvandetwitteraar

5. Kijk eens wat er over jouw favoriete onderwerp, bedrijf of organisatie wordt gezegd op Twitter via de zoekmachine http://search.twitter.com. Zoek op de volledige naam, de eventuele afkorting en met en zonder hashtag.

6. Ga op zoek naar mensen en organisaties die je interesseren via de functie ‘Find People’ en/of Google (tik de gezochte naam en twitter in).

7. Bedenk wat je met jouw organisatie kunt doen aan webcare op Twitter.

8. Doe verslag op je weblog van je eerste stappen op Twitter en geef een mening over het nut van deze toepassing binnen het archiefwezen.

Om te lezen

bronnen

  • Afbeelding boven: Twitterbird en -tekstlog

<< Ding 16: apps in het webkantoor
>> Ding 18: kaarten met plaatjes